GOSPOSTRATEG – pozytywny wpływ klastrów dostrzeżony w nowym programie NCBR


Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zainaugurowało nowym program strategiczny pod nazwą GOSPOSTRATEG. Na realizację programu przewidziano kwotę 500 mln zł, z których mają być sfinansowane działania podnoszące jakość życia i zwiększające tempo rozwoju gospodarczego Polski.

Cele szczegółowe nowego programu strategicznego NCBR, to:

  • wdrożenie polityk, strategii, dokumentów operacyjnych i konkretnych rozwiązań opracowanych w ramach Programu,
  • wdrożenie rozwiązań opracowanych w ramach Programu, wzmacniających kapitał społeczny niezbędny do realizacji krajowych i regionalnych polityk rozwojowych.

Wartym odnotowania jest fakt, iż w analizie obecnej sytuacji przygotowanej na potrzeby programu GOSPOSTRATEG zwrócono uwagę na pozytywny wpływ klastrów funkcjonujących w oparciu o koncepcję „qadruple helix”, czyli nauka – biznes – administracja – społeczeństwo. W dokumencie czytamy1:

 Uznaje się, że silna i szeroko rozbudowana sieć powiązań podmiotów w ramach koncepcji „qadruple helix” (świat nauki, podmioty gospodarcze, sektor administracji oraz społeczeństwo obywatelskie) jest jednym z trzech najważniejszych czynników warunkujących międzynarodową konkurencyjność gospodarek i ich pojedynczych uczestników (obok infrastruktury technicznej i społecznej oraz sprawnego zarządzania strategicznego). Najwyraźniej efekty tej współpracy ukazują regionalne projekty innowacyjne i regionalne sieci współpracy (klastry). W Polsce w ostatniej dekadzie liczba klastrów wprawdzie rosła, jednak większość z nich – z nielicznymi wyjątkami – ocenia się, jako mało innowacyjne. Wśród słabości polskich klastrów wymienia się: niską innowacyjność zrzeszonych w nich firm, małą liczbę innowacji objętych ochroną prawną, słabe efekty współpracy z sektorem nauki i innymi podmiotami, niską wspólną aktywność rynkową (np. zamówienia, zaopatrzenie), niski poziom finansowania z zewnątrz i przez firmy. Rozwoju klastrów nie wspierają generalnie niskie kompetencje współpracy polskiego społeczeństwa. Dodatkowo, dotychczas zgromadzone doświadczenie skłania także do krytycznej oceny dotychczasowego modelu funkcjonowania sektora naukowo-badawczego w Polsce, który w niewielkim stopniu uczestniczy w regionalnych systemach innowacji. Bardziej efektywny rozwój klastrów wymagałby ponadto wyraźniejszego wsparcia ze strony władzy publicznej. Tymczasem, władza publiczna nie ewoluuje od organizacji hierarchicznych w kierunku systemów przeplatających się sieci, które charakteryzowałyby się mniejszą kontrolą i wieloma centrami decyzyjnymi oraz wzmacniała budowanie zaufania będącego warunkiem efektywnej współpracy.

Jak wynika z przytoczonego powyżej fragmentu wiele do poprawienia mają członkowie wszystkich grup zaliczanych do tzw. poczwórnej helisy mają wiele do zrobienia. Niemniej istotne jest jednak także zwrócenie uwagi na fakt, iż efektywność rozwoju klastrów jest uzależniona nie tylko od zaangażowania strony biznesowej, czy sektora MŚP, ale także od wsparcia ze strony władzy publicznej. Jest to istotne spostrzeżenie, szczególnie w kontekście reaktywacji Grupy roboczej ds. polityki klastrowej, która miała miejsce w maju br. (pisaliśmy o tym w tekście: Reaktywacja Grupy Roboczej ds. polityki klastrowej).

W chwili obecnej ogłoszony jest pierwsze konkurs w ramach programu GOSPOSTRATEG. Szczegółowe informacje na jego temat, w tym regulamin oraz zasady finansowania znajdują się na stronie internetowej GOSPOSTRATEG – I konkurs otwarty.

Strona programu: Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków – GOSPOSTRATEG

1Strategiczny program badań naukowych i prac rozwojowych – Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków ” GOSPOSTRATEG, Warszawa, czerwiec 2017, s.9